- सांस्कृतिक संस्थानले आफ्नो ५४औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा पहिलो पटक ‘राष्ट्रिय दोहोरी गीत प्रतियोगिता २०८३’ को आयोजना गरेको छ।
- तीन दिनसम्म चल्ने यस प्रतियोगितामा देशभरका २५ समूहले मौलिक लोकसंस्कृतिको संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन्।
- विजेताले २ लाख र उपविजेताले १ लाख रुपैयाँसहित गीत रेकर्डिङ र निःशुल्क गायन प्रशिक्षणको अवसर प्राप्त गर्नेछन्।
काठमाडौँ । नेपाली लोकसंगीतको संरक्षण र प्रवर्द्धनलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने उद्देश्यसहित सांस्कृतिक संस्थान (राष्ट्रिय नाचघर) ले पहिलो पटक राष्ट्रियस्तरको ‘राष्ट्रिय दोहोरी गीत प्रतियोगिता २०८३’ आयोजना गरेको छ। आफ्नो ५४औँ वार्षिकोत्सवको अवसर पारेर सुरु गरिएको यो प्रतियोगिता बुधबार एक विशेष समारोहबीच औपचारिक रूपमा उद्घाटन गरिएको हो।
कार्यक्रमको उद्घाटन वरिष्ठ लोकगायक नारायण रायमाझीले गरेका थिए। उद्घाटनका क्रममा उनले विगतमा आफू रेडियो नेपालमार्फत संस्थानसँग जोडिएको स्मरण गर्दै संस्थागत रूपमा दोहोरी प्रतियोगिता सुरु हुनु सकारात्मक कदम भएको बताए। उनले दोहोरी परम्परा सभ्य र सुसंस्कृत हुनुपर्नेमा जोड दिँदै यसको निरन्तरताको कामना पनि व्यक्त गरे।
‘नेपालको गौरवशाली लोक संस्कृति तथा लोक कलाको संरक्षण, संवर्द्धन, प्रवर्द्धन तथा पुस्तान्तरण’ भन्ने मूल नारासहित सुरु गरिएको प्रतियोगिताले लोकसंगीत क्षेत्रमा नयाँ ऊर्जा ल्याउने विश्वास आयोजकले लिएको छ। आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को नीति तथा कार्यक्रमअन्तर्गत देशभरिका प्रतिभालाई एउटै मञ्चमा ल्याउने लक्ष्यसहित कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो।
संस्थानका महाप्रबन्धक किरणबाबु पुनका अनुसार यो कार्यक्रम पहिले नै गर्ने योजना भए पनि देशको विशेष परिस्थितिका कारण केही ढिलाइ भएको हो। उनका अनुसार डिजिटल युगसँगै दोहोरीप्रतिको आकर्षण बढ्दो छ, तर व्यावसायिकतासँगै केही विकृति पनि देखिन थालेका छन्। त्यसैले शुद्ध र मौलिक लोकसंस्कृतिको प्रवर्द्धन गर्दै नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्नु कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य रहेको उनले बताए।
प्रतिस्पर्धाको स्वरूप
तीन दिनसम्म चल्ने प्रतियोगितामा देशका विभिन्न भागबाट आएका २५ समूह सहभागी छन्। ती समूहलाई दुई भागमा विभाजन गरिएको छ—एक समूहमा १३ र अर्कोमा १२ टोली। प्रारम्भिक चरणपछि प्रत्येक समूहबाट एक–एक टोली फाइनलमा पुग्नेछ, र अन्तिम प्रतिस्पर्धा समापनको दिन हुनेछ।
निर्णायक र प्रस्तुति
प्रतियोगितालाई निष्पक्ष बनाउन लोकसंगीत क्षेत्रका अनुभवी व्यक्तित्वहरू निर्णायकको भूमिकामा छन्। जसमा दुर्गा रायमाझी, चन्द्र शर्मा, राधिका हमाल, सीता थापा, कृष्ण रेउले, दीपक खड्का र सुवास केसी रहेका छन्।
कार्यक्रम सञ्चालन लोकप्रिय गायक बद्री पंगेनी र गायिका मञ्जु पौडेलले गरिरहेका छन् भने राजु परियार, मिलन लामा, राजु ढकाल र देवी घर्तीले विशेष प्रस्तुति दिनेछन्।
पुरस्कार र अवसर
प्रतियोगितामा विजेता टोलीले २ लाख रुपैयाँ र उपविजेताले १ लाख रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गर्नेछन्। साथै उत्कृष्ट गायक, गायिका, भेषभूषा र सांस्कृतिक प्रस्तुति दिने टोलीलाई जनही २५ हजार रुपैयाँ प्रदान गरिनेछ।
यस प्रतियोगिताको विशेष पक्ष भनेको पुरस्कारसँगै अवसर पनि हो। विजेता तथा उपविजेता टोलीलाई संस्थानकै स्टुडियोमा एक–एक गीत रेकर्डिङ गर्ने सुविधा दिइनेछ। त्यस्तै उत्कृष्ट कलाकारहरूलाई ६ महिनासम्म निःशुल्क गायन प्रशिक्षणको अवसर पनि उपलब्ध गराइनेछ।
समग्रमा, यो प्रतियोगिता नेपाली लोकदोहोरीको संरक्षण मात्र नभई यसको भविष्य सुनिश्चित गर्ने महत्वपूर्ण पहलका रूपमा हेरिएको छ।
