- नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता तथा पूर्वउपप्रधानमन्त्री गोपालमान श्रेष्ठको ८३ वर्षको उमेरमा उपचारका क्रममा मंगलबार निधन भएको छ।
- २०१७ सालदेखि राजनीतिमा सक्रिय श्रेष्ठले पञ्चायती व्यवस्था विरुद्धको संघर्ष र २०४६ को जनआन्दोलनमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेका थिए।
- उनलाई पदभन्दा संगठन र सिद्धान्तलाई प्राथमिकता दिने शालीन, निष्ठावान् र सबै पुस्ताको विश्वास जित्न सफल अभिभावकीय नेता मानिन्छ।
- श्रेष्ठको पार्थिव शरीरलाई अन्तिम श्रद्धाञ्जलीका लागि सानेपास्थित पार्टी कार्यालयमा राखेर बुधबार पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टि गरिनेछ।
काठमाडौं । नेपाली राजनीतिमा संघर्ष, संगठन र लोकतान्त्रिक आस्थाको पर्याय बनेका नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता तथा पूर्वउपप्रधानमन्त्री गोपालमान श्रेष्ठ अब इतिहासका स्मरणीय पात्र बनेका छन्। ८३ वर्षको उमेरमा मंगलबार जावलाखेलस्थित हेलिअस अस्पतालमा उपचारका क्रममा उनको निधन भएपछि नेपाली कांग्रेस मात्र होइन, नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनले पनि आफ्ना एक अथक योद्धालाई सदाका लागि गुमाएको छ।
जीवनका आठ दशकभन्दा बढी समयमध्ये अधिकांश समय उनले राजनीति, लोकतन्त्र र संगठन निर्माणका लागि समर्पित गरे। सत्ताको आकर्षणभन्दा सिद्धान्तलाई, पदभन्दा पार्टीलाई र व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा लोकतान्त्रिक मूल्यलाई प्राथमिकता दिने नेताका रूपमा गोपालमान श्रेष्ठको परिचय स्थापित थियो। त्यसैले उनको निधनलाई धेरैले एउटा नेताको मात्र होइन, एउटा राजनीतिक संस्कारको अवसानका रूपमा पनि हेरेका छन्।
२०१७ सालदेखि सक्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेका श्रेष्ठले नेपालको राजनीतिक इतिहासका सबैभन्दा कठिन र चुनौतीपूर्ण कालखण्ड प्रत्यक्ष भोगे। प्रजातन्त्रको पक्षमा उभिँदा राजनीतिक दमन सहनुपर्यो, आन्दोलनमा सहभागी हुँदा जोखिम मोल्नुपर्यो, तर उनले आफ्नो राजनीतिक विश्वासबाट कहिल्यै पछि हटेनन्। पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्धको संघर्षदेखि २०४६ सालको जनआन्दोलन र त्यसपछिको लोकतान्त्रिक यात्रासम्म उनी निरन्तर अग्रपङ्क्तिमा देखिए।
राजनीतिक जीवनमा उनले मन्त्री, उपप्रधानमन्त्री र नेपाली कांग्रेसको उपसभापतिसहित अनेक जिम्मेवारी सम्हाले। तर उनलाई चिनाउने कुरा पद होइन, पार्टी संगठनप्रतिको समर्पण थियो। कार्यकर्ताका घरदैलोमा पुग्ने, उनीहरूको सुख–दुःखमा सहभागी हुने र मतभेदलाई संवादमार्फत समाधान गर्ने उनको शैलीले उनलाई कांग्रेसभित्र सबै पुस्ताका नेताहरूको साझा विश्वासको पात्र बनाएको थियो।
सहकर्मीहरूका अनुसार गोपालमान श्रेष्ठ बोल्नुभन्दा बढी सुन्न रुचाउने नेता थिए। विवाद चर्किएको बेला उनी संयमित भाषा बोल्थे, असहमति बढेका बेला संवादको पुल बन्थे। राजनीतिमा धैर्य, शिष्टता र सहमतिको संस्कृति आवश्यक हुन्छ भन्ने विश्वास उनले आफ्नो व्यवहारबाट प्रमाणित गरेका थिए।
पछिल्ला केही वर्षदेखि सक्रिय राजनीतिबाट केही पर रहे पनि पार्टी र मुलुकका विषयमा उनको चासो कहिल्यै कम भएन। नयाँ पुस्ताका नेताहरूलाई लोकतन्त्रको मूल्य, संगठनको अनुशासन र सार्वजनिक जीवनको नैतिकताबारे अनुभव सुनाउने उनी अन्तिम समयसम्म पनि कांग्रेसको एउटा अभिभावकीय आवाजका रूपमा रहिरहे।
उनको निधनको खबर सार्वजनिक भएसँगै नेपाली कांग्रेसका नेता–कार्यकर्ता, विभिन्न राजनीतिक दलका प्रतिनिधि र शुभेच्छुकहरूले सामाजिक सञ्जालदेखि सार्वजनिक अभिव्यक्तिसम्म गहिरो श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका छन्। धेरैले उनलाई "संगठनका संरक्षक", "लोकतन्त्रका अथक योद्धा" र "सरल तथा निष्ठावान् नेता" का रूपमा स्मरण गरेका छन्।
नेपाली कांग्रेसका अनुसार श्रेष्ठको पार्थिव शरीरलाई बुधबार बिहान ललितपुरको सानेपास्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा अन्तिम श्रद्धाञ्जलीका लागि राखिनेछ। त्यसपछि पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टि गरिने कार्यक्रम छ। उनको अन्तिम यात्रामा राजनीतिक दलका नेता, कार्यकर्ता, शुभेच्छुक तथा सर्वसाधारणको उल्लेखनीय सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ।
गोपालमान श्रेष्ठको जीवनले एउटा पुस्तालाई लोकतन्त्रका लागि कसरी संघर्ष गर्नुपर्छ भन्ने पाठ सिकायो। उनले देखाएको बाटोले पद र प्रतिष्ठाभन्दा विचार, संगठन र जनविश्वास ठूलो हुन्छ भन्ने सन्देश दिएको छ। आज उनी शारीरिक रूपमा हामीबीच छैनन्, तर लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा उनले छोडेको योगदान, राजनीतिक शालीनताको उदाहरण र संगठनप्रतिको समर्पण नेपाली राजनीतिक इतिहासमा लामो समयसम्म प्रेरणाको स्रोत बनिरहनेछ।
नेपालको लोकतान्त्रिक यात्रामा सक्रिय भूमिका खेलेका धेरै अग्रज नेताहरू क्रमशः बिदा हुँदैछन्। प्रत्येक बिदाइसँग इतिहासका केही पाना पनि बन्द हुँदै गएका छन्। गोपालमान श्रेष्ठको अवसानले त्यही अनुभूति फेरि एकपटक गराएको छ—संघर्षका ती दिनहरू अब सम्झनामा सीमित हुँदै गएका छन्, तर ती संघर्षले निर्माण गरेको लोकतान्त्रिक चेतना र उनले जोगाउन खोजेको राजनीतिक संस्कार भावी पुस्ताका लागि सधैं मार्गदर्शक रहनेछन्।
