सारांश
  • सुनसरी घटनापछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले राष्ट्रपति पौडेललाई भेटी सुरक्षा चुनौती र सामाजिक सद्भाव कायम गर्ने विषयमा छलफल गर्नुभयो।
  • सुरक्षा परिषद्को बैठकमा सुरक्षा प्रमुखहरूले बल प्रयोग भन्दा राजनीतिक संवाद र सामाजिक पहलबाट समस्या समाधान गर्न सुझाव दिएका छन्।
  • सरकारले गृहमन्त्री र स्वास्थ्यमन्त्रीलाई घटनास्थल पठाउँदै पीडितको न्याय, घाइतेको उपचार र शान्ति सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने पहल थालेको छ।
  • नागरिकको भरोसा पुनःस्थापनाका लागि घटनाको निष्पक्ष छानबिन, दोषीलाई कारबाही र सामाजिक एकता कायम गर्नु सरकारका लागि प्रमुख चुनौती बनेको छ।

राष्ट्रपति भेटदेखि सुरक्षा संयन्त्र परिचालनसम्म : सरकारमाथि न्याय, जवाफदेहिता र भरोसा पुनःस्थापनाको चुनौती

काठमाडौं। सुनसरीमा भएको हिंसात्मक घटनाले केवल एउटा जिल्लाको सुरक्षा अवस्थामाथि प्रश्न उठाएको छैन, यसले राज्यप्रति नागरिकको भरोसा, सरकारको संवेदनशीलता र संकट व्यवस्थापन क्षमतामाथि समेत गम्भीर बहस सिर्जना गरेको छ।

घटनामा ज्यान गुमाउने परिवारको पीडा, घाइतेहरूको उपचारको चिन्ता र स्थानीय समुदायमा फैलिएको त्रासबीच सरकारको प्रारम्भिक प्रतिक्रियालाई लिएर आलोचना बढेपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले सक्रियता बढाएका छन्।

सुनसरी घटनापछि पाँच दिनसम्म अपेक्षित रूपमा प्रत्यक्ष पहल नगरेको आरोप खेपिरहेका प्रधानमन्त्री शाह बिहीबार राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेललाई भेट्न शीतल निवास पुगे। भेटमा मुलुकको पछिल्लो अवस्था, सुरक्षा चुनौती र घटनापछि उत्पन्न सामाजिक तनावबारे छलफल भएको छ।

राष्ट्रपति पौडेलले प्रधानमन्त्री शाहलाई राजनीतिक दल, स्थानीय समुदाय र सबै सरोकारवाला पक्षसँग संवाद गर्दै संयमतापूर्वक समस्या समाधान गर्न आग्रह गरेका छन्। राष्ट्रपतिको सन्देश स्पष्ट थियो– संकटको समयमा सरकारको पहिलो दायित्व नागरिकको जीवन रक्षा, न्यायको सुनिश्चितता र सामाजिक सद्भाव कायम गर्नु हो।

प्रधानमन्त्री शाहले राष्ट्रपतिलाई शान्ति–सुरक्षा कायम गर्न सरकारले थालेका पहल, घटनाको अनुसन्धान प्रक्रिया र प्रभावित क्षेत्रको अवस्थाबारे जानकारी गराएका थिए।

पीडित परिवारको प्रश्न : न्याय कहिले ?

सुनसरी घटनापछि सबैभन्दा ठूलो प्रश्न पीडित परिवार र स्थानीय नागरिकको छ– घटनाको वास्तविकता बाहिर आउला कि नआउला ? दोषीमाथि कारबाही होला कि नहोला ?

घटनाबाट प्रभावित परिवारहरू अझै पीडा र अन्योलमा छन्। आफन्त गुमाउनुको दुःखसँगै उनीहरू राज्यबाट निष्पक्ष छानबिन, उचित राहत र न्यायको अपेक्षामा छन्।

स्थानीय बासिन्दाहरूका लागि यो घटना केवल राजनीतिक विवाद होइन, उनीहरूको दैनिक जीवनसँग जोडिएको सुरक्षा र भविष्यको प्रश्न बनेको छ। तनावपूर्ण वातावरणले समुदायबीचको विश्वासमा समेत असर पारेको भन्दै स्थानीय तहबाट शान्ति र संवादको आवश्यकता औंल्याइएको छ।

संकटपछि प्रधानमन्त्रीको कार्यशैलीमा परिवर्तन

प्रधानमन्त्री बनेपछि चार महिनासम्म राष्ट्रपति पौडेलसँग औपचारिक भेट नगरेका शाह बिहीबार पहिलो पटक शीतल निवास पुगेका हुन्।

संवैधानिक रूपमा राष्ट्रपति कार्यकारी अधिकार प्रयोग गर्ने पदमा नरहे पनि राष्ट्रिय संकटका बेला सरकार र राष्ट्रप्रमुखबीच समन्वय गर्ने अभ्यास रहँदै आएको छ।

राजनीतिक दल र संवैधानिक निकायसँग पर्याप्त संवाद नगरेको भन्दै आलोचना भइरहेका बेला प्रधानमन्त्री शाहले राष्ट्रपतिसँग भेट गरी पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी गराएका हुन्।

यसअघि सरकारको तर्फबाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले राष्ट्रपति पौडेलसँग भेट गरी अवस्थाबारे जानकारी गराएका थिए।

सुरक्षा मात्र होइन, समाधान खोज्न सुझाव

सुनसरी घटनापछि प्रधानमन्त्री शाहले बिहीबार राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को बैठक बोलाएका थिए।

बैठकमा सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूले घटनाको अवस्था, सुरक्षा चुनौती र आगामी रणनीतिबारे जानकारी गराएका थिए।

सुरक्षा अधिकारीहरूले समस्या केवल बल प्रयोगबाट समाधान नहुने भन्दै राजनीतिक संवाद र सामाजिक पहल आवश्यक रहेको सुझाव दिएका थिए।

उनीहरूले सरकारका मन्त्रीहरू घटनास्थलमै पुगेर पीडित, स्थानीय समुदाय र सरोकारवाला पक्षसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका थिए।

त्यसपछि प्रधानमन्त्री शाहले गृहमन्त्री र स्वास्थ्यमन्त्रीलाई सुनसरी पठाउने निर्णय गरेका हुन्। मन्त्रीहरूले घटनास्थल पुगेर सुरक्षा अवस्था, घाइतेहरूको उपचार र स्थानीय समस्याबारे जानकारी लिएका छन्।

जनताको भरोसा पुनःस्थापनाको चुनौती

सुनसरी घटनापछि सरकारमाथि उठेको मुख्य प्रश्न केवल प्रशासनिक कमजोरीको होइन, नागरिकप्रतिको संवेदनशीलताको पनि हो।

सरकारको प्रतिक्रिया ढिलो भएको भन्दै आलोचना भइरहेका बेला धेरै नागरिकले सार्वजनिक बहसमा एउटै अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्– राज्यले संकटको समयमा नागरिकको पीडा सुन्नुपर्छ।

प्रधानमन्त्री शाहले यसअघि आफूलाई परम्परागत राजनीतिक शैलीभन्दा फरक नेतृत्वका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएका थिए। तर सुरक्षा संकट, सामाजिक तनाव र नागरिक असन्तुष्टिका बेला केवल प्रशासनिक निर्णय पर्याप्त हुँदैन; संवाद, सहकार्य र मानवीय संवेदनशीलता पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।

संसद् र राजनीतिक दलको दबाब

सुनसरी घटनाले संसद्मा समेत सरकारको भूमिकामाथि बहस सिर्जना गरेको छ।

विपक्षी दलका सांसदहरूले सरकार घटनाप्रति पर्याप्त गम्भीर नभएको आरोप लगाउँदै तत्काल समाधान खोज्न माग गरेका छन्।

पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले संकटको समयमा प्रधानमन्त्रीले सबै राजनीतिक शक्तिसँग संवाद गर्नुपर्ने बताएका छन्।

यता, रास्वपाका सांसदहरूले समेत सरकारको प्रतिक्रिया र गृह प्रशासनको भूमिकाबारे समीक्षा आवश्यक रहेको बताएका छन्। पार्टी सभापति रवि लामिछानेले विभिन्न राजनीतिक पक्षसँग संवाद गर्दै प्रधानमन्त्रीलाई थप सक्रिय हुन आग्रह गरेका छन्।

अबको परीक्षा : न्याय, शान्ति र विश्वास

सुनसरी घटना प्रधानमन्त्री शाह नेतृत्वको सरकारका लागि केवल सुरक्षा चुनौती होइन, जनविश्वास कायम राख्ने ठूलो परीक्षा बनेको छ।

अब सरकारसामु तीनवटा मुख्य जिम्मेवारी छन्– घटनाको निष्पक्ष छानबिन गर्नु, पीडितलाई न्यायको अनुभूति गराउनु र तनावग्रस्त समुदायमा विश्वासको वातावरण निर्माण गर्नु।

राजनीतिक विवाद र आरोप–प्रत्यारोपभन्दा माथि उठेर सरकारले नागरिकको पीडा सम्बोधन गर्न सके मात्र राज्यप्रतिको भरोसा पुनःस्थापित हुन सक्छ।

सुनसरी घटनाले देखाएको एउटा महत्वपूर्ण पक्ष के हो भने संकटको समयमा नागरिकले सरकारबाट केवल निर्णय मात्र होइन, उपस्थिति, संवेदना र भरोसा पनि खोज्छन्।

चिरन आचार्य
लेखक
चिरन आचार्य

चिरन आचार्य काठमाडौंस्थित पत्रकार तथा रिभ्यु नेपाल (ReviewNepal) का संवाददाता हुन्। उहाँ समकालीन राजनीति, अर्थतन्त्र, सामाजिक मुद्दा, सार्वजनिक नीति, सुशासन तथा क्षेत्रीय मामिलासम्बन्धी विषयमा लेखन गर्नुहुन्छ। उहाँसँग [email protected] मार्फत सम्पर्क गर्न सकिन्छ।