- भारतले नेपालका लागि नयाँ राजदूतमा विदेश मन्त्रालयका सचिव सुधाकर डालेलाको नाम प्रस्ताव गर्दै स्वीकृतिका लागि पत्र पठाएको छ।
- डालेलासँग यसअघि भुटानका लागि राजदूत र भारतीय विदेश मन्त्रालयमा नेपाल–भुटान डेस्क सम्हालेको लामो कूटनीतिक अनुभव छ।
- निवर्तमान राजदूत नवीन श्रीवास्तव स्वदेश फर्किएपछि रिक्त रहेको स्थानमा भारतले सचिव तहका करिअर कूटनीतिज्ञलाई पठाउन लागेको हो।
- नेपाल सरकारले प्रस्तावलाई औपचारिक स्वीकृति (एग्रिमो) दिएपछि मात्र डालेलाको नियुक्ति प्रक्रिया पूर्ण हुनेछ।
काठमाडौँ । भारतले नेपालका लागि नयाँ राजदूतमा विदेश मन्त्रालयका आर्थिक सम्बन्ध सचिव सुधाकर डालेलाको नाम प्रस्ताव गरेको छ।
नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयका स्रोतका अनुसार भारतले डालेलाको नाम मंगलबार नेपाल सरकारसमक्ष पठाएको हो। नेपालले सहमति दिएपछि मात्र उनको नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढ्नेछ।
राजदूत नियुक्त गर्नुअघि सम्बन्धित देशबाट लिनुपर्ने स्वीकृतिलाई ‘एग्रिमो’ भनिन्छ। नेपालले एग्रिमो दिएपछि भारतले डालेलालाई औपचारिक रूपमा नेपालका लागि राजदूत नियुक्त गर्नेछ।
नेपालका लागि भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवको कार्यकाल पूरा भएपछि उनी हालै नयाँ दिल्ली फर्किएका छन्। त्यसयता काठमाडौँस्थित भारतीय दूतावास राजदूतविहीन छ।
पछिल्ला केही वर्षमा भारतले नेपालका लागि अतिरिक्त सचिव तहका अधिकारीलाई राजदूत बनाएर पठाउँदै आएको थियो। डालेला भने विदेश मन्त्रालयका सचिव हुन्। त्यसैले उनको नाम प्रस्तावलाई यसअघिको नियुक्ति अभ्यासभन्दा फरक रूपमा हेरिएको छ।
डालेलासँग नेपाल र भुटान हेर्ने भारतीय विदेश मन्त्रालयको ‘नर्थ’ डिभिजनमा काम गरेको अनुभव छ। उनले सन् २००६ देखि २००७ सम्म उक्त डिभिजनमा निर्देशक र सन् २०१६ देखि २०१९ सम्म संयुक्त सचिवका रूपमा काम गरेका थिए।
उनले सन् २०२२ देखि २०२५ सम्म भुटानका लागि भारतीय राजदूतको जिम्मेवारी पनि सम्हालेका थिए। श्रीवास्तव र डालेला एउटै भारतीय विदेश सेवा ब्याचका अधिकारी हुन्।
डालेलाको नाम आउनुअघि भारतले नेपालका लागि राजनीतिक व्यक्तिलाई राजदूत बनाएर पठाउन सक्ने चर्चा थियो। नेपालले भारतका लागि डा. निश्चलनाथ पाण्डेलाई राजदूतमा सिफारिस गरेपछि यस्तो चर्चा भएको थियो। भारतले भने करिअर कूटनीतिज्ञलाई नै राजदूतमा प्रस्ताव गरेको छ।
नेपालले भारतका लागि सिफारिस गरेका पाण्डेको संसदीय सुनुवाइ प्रक्रिया चलिरहेको छ। उनको नियुक्ति पूरा भएपछि नेपालले भारतसँग एग्रिमो माग गर्नेछ।
सन् १९९३ मा भारतीय विदेश सेवामा प्रवेश गरेका डालेलाले इजरायलस्थित भारतीय दूतावासबाट आफ्नो कूटनीतिक सेवा सुरु गरेका थिए। त्यसपछि उनले ब्रासिलिया, सिकागो, ढाका, जेनेभा, थिम्फु र वासिङ्टन डीसीमा काम गरेका छन्।
सन् २००९ देखि २०११ सम्म उनी भारतको प्रधानमन्त्री कार्यालयमा निर्देशक थिए। त्यहाँ उनले दक्षिण एसियाका छिमेकी देशसहित पूर्वी एसिया, इन्डो–प्यासिफिक, खाडी, मध्यपूर्व र अफ्रिकासँग सम्बन्धित विषयमा काम गरेका थिए।
डालेलाले भारतको वाणिज्य विभागमा व्यापार नीतिसम्बन्धी निर्देशकका रूपमा पनि काम गरेका छन्। विश्व व्यापार संगठन (डब्लूटीओ) का लागि भारतको स्थायी नियोगमा उनी सन् २०१४ देखि २०१६ सम्म उपस्थायी प्रतिनिधि थिए।
अमेरिकामा उनले सिकागोस्थित भारतीय महावाणिज्यदूत, वासिङ्टनस्थित भारतीय दूतावासमा राजनीतिक मामिलासम्बन्धी मन्त्री र उपप्रमुखका रूपमा काम गरेका थिए।
डालेलाले २०२५ सेप्टेम्बर १ देखि भारतीय विदेश मन्त्रालयमा आर्थिक सम्बन्ध सचिवको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन्। आर्थिक सम्बन्ध सचिवका रूपमा उनले आर्थिक कूटनीति, विकास साझेदारी, अफ्रिकासँगको सम्बन्ध र बहुपक्षीय आर्थिक विषय हेर्दै आएका छन्।
नेपाल र भारतबीच व्यापार, ऊर्जा, पूर्वाधार, कनेक्टिभिटी र विकास सहकार्यका विषयमा नियमित छलफल हुँदै आएको छ। नेपालसम्बन्धी काम गरेको अनुभव र आर्थिक विषयमा उनको जिम्मेवारीका कारण यी विषयमा हुने द्विपक्षीय छलफलमा उनको भूमिका रहनेछ।
नेपालले एग्रिमो नदिएसम्म डालेलाको नियुक्ति पूरा भएको मानिने छैन। अहिले उनी प्रस्तावित राजदूत मात्र हुन् र एग्रिमो नआएसम्म भारतीय विदेश मन्त्रालयको आर्थिक सम्बन्ध सचिवकै जिम्मेवारीमा रहनेछन्।
