सारांश
  • क्यानडाको सास्काटुन फोकफेस्टमा अगस्ट १४ र १५ मा 'नेपाल प्याभिलियन' मार्फत नेपाली कला, संस्कृति र परम्परा प्रदर्शन गरिँदैछ।
  • प्याभिलियनमा नेपाली खाना, परम्परागत संगीत, नृत्य र विविध सांस्कृतिक पहिचानलाई क्यानडाली समुदायमाझ प्रस्तुत गरिनेछ।
  • यस कार्यक्रमले नयाँ पुस्तालाई आफ्नो पुर्खाको पहिचानसँग जोड्न र स्थानीय समाजसँग नेपाली संस्कृति बाँड्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
  • स्वयंसेवकहरूको सामूहिक प्रयासमा तयार पारिएको यो प्याभिलियनले नेपालको भौगोलिक र जातीय विविधतालाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा चिनाउनेछ।


परदेशमा हुर्किएको नेपाली पहिचानलाई नयाँ पुस्तासँग जोड्ने र सास्काटुन समुदायसँग नेपालको संस्कृति बाँड्ने अवसर बन्दै फोकफेस्ट

सास्काटुन, क्यानडा । परदेशको भूमिमा पनि आफ्नो देशको सम्झना कहिलेकाहीँ एउटा परिचित स्वाद, एउटा लोकधुन, परम्परागत पोसाक वा आफ्नै भाषामा बोलिएको केही शब्दले फर्काइदिन्छ।

यही अनुभूति सास्काटुनमा आगामी शुक्रबार र शनिबार देखिनेछ, जब नेपाली समुदायले ‘नेपाल प्याभिलियन’मार्फत आफ्नो संस्कृति, परम्परा र पहिचानलाई सहरका अन्य समुदायसँग बाँड्नेछ।

सास्काटुन फोकफेस्टअन्तर्गत अगस्ट १४ र १५ मा प्रेयरील्यान्डमा आयोजना हुने नेपाल प्याभिलियन ११ वटा सांस्कृतिक प्याभिलियनमध्ये एक हुनेछ। दुई दिनसम्म चल्ने कार्यक्रममा नेपाली खाना, संगीत, नृत्य, परम्परागत पोसाक, सांस्कृतिक सामग्री तथा नेपालको विविध पहिचान प्रस्तुत गरिनेछ।

तर नेपाली समुदायका लागि यो केवल दुई दिनको सांस्कृतिक कार्यक्रम होइन। यो आफ्ना जरा सम्झने, नयाँ पुस्तालाई ती जरा देखाउने र आफूले अहिले घर बनाएको समाजसँग आफ्नो पहिचान बाँड्ने एउटा अवसर पनि हो।

सगरमाथाभन्दा परको नेपाल

नेपालको नाम सुन्नासाथ धेरैको मनमा सगरमाथा, हिमाल र काठमाडौंका दृश्य आउन सक्छन्। तर नेपाल प्याभिलियनले आगन्तुकलाई त्यो परिचित चित्रभन्दा परको नेपाल चिनाउने प्रयास गर्नेछ।

नेपाल अनेकौं जातजाति, भाषा, धर्म, समुदाय, संस्कृति र परम्पराले बनेको देश हो। हिमालदेखि तराईसम्म फैलिएको भौगोलिक विविधतासँगै नेपाली समाजमा खानपान, पहिरन, चाडपर्व, लोकगीत, लोकनृत्य र जीवनशैलीमा पनि उल्लेखनीय विविधता छ।

यही विविधतालाई सास्काटुनको बहुसांस्कृतिक समाजमा प्रत्यक्ष अनुभव गराउने उद्देश्यले प्याभिलियन तयार भइरहेको छ।

परम्परागत नेपाली पोसाक, सांस्कृतिक प्रस्तुति र विभिन्न सामग्रीमार्फत नेपालको सामाजिक तथा सांस्कृतिक विविधता देखाइनेछ। आगन्तुकले नेपाली समुदायका सदस्यसँग प्रत्यक्ष कुराकानी गर्दै नेपालबारे बुझ्ने अवसरसमेत पाउनेछन्।

एउटा प्लेट मःमः, एउटा पुरानो सम्झना

प्याभिलियनमा सांस्कृतिक प्रस्तुति जत्तिकै आकर्षणको केन्द्र बन्नेछ नेपाली खाना।

मःमः, दाल–भात र सेलरोटी जस्ता परिकारले नेपाली खानाको स्वाद सास्काटुनसम्म पुर्‍याउनेछन्। नेपाली समुदायका लागि यी खाना केवल परिकार होइनन्—घर, परिवार र बाल्यकालका सम्झनासँग जोडिएका स्वाद हुन्।

परदेशमा बसेका नेपालीका लागि घरमा पाक्ने खानाको स्वाद आफैंमा एउटा सांस्कृतिक स्मृति बन्ने गर्छ। त्यसैले फोकफेस्टमा तयार गरिने नेपाली खानाले नेपालीलाई आफ्नो घर र बाल्यकाल सम्झाउने मात्र होइन, नेपाली स्वादसँग अपरिचित आगन्तुकलाई पनि नयाँ अनुभव दिनेछ।

एक जना आगन्तुकका लागि मःमः एउटा नयाँ स्वाद हुन सक्छ। तर नेपाली परिवारका लागि त्यही मःमः परिवारसँग बसेर खाएको साँझ, चाडपर्व वा साथीभाइसँगको भेटघाटको सम्झना हुन सक्छ।

नयाँ पुस्ताका लागि पहिचानको पाठ

प्रवासी समुदायका लागि संस्कृति जोगाउनु सधैं सहज हुँदैन। नयाँ पुस्ता नयाँ समाज, नयाँ भाषा र नयाँ संस्कृतिको वातावरणमा हुर्किन्छ। यस्तो अवस्थामा पुस्तौंदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएका परम्परा र सांस्कृतिक अभ्यासलाई कसरी जीवित राख्ने भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण बन्दै जान्छ।

नेपाल प्याभिलियनको तयारीमा युवा पुस्ताको सहभागितालाई विशेष महत्व दिइएको आयोजकहरू बताउँछन्।

सांस्कृतिक कार्यक्रम, खाना, पोसाक तथा अन्य गतिविधिमा युवाहरूको सहभागिताले उनीहरूलाई आफ्नो पुर्खाको देशबारे जान्ने र आफ्नो सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिने अवसर प्रदान गर्नेछ।

यस्ता कार्यक्रमले संस्कृति किताबमा पढ्ने विषय मात्र नभई अनुभव गर्ने विषय हो भन्ने कुरा नयाँ पुस्तालाई सिकाउँछन्। गीत सुन्नु, नृत्य हेर्नु, परम्परागत पोसाक लगाउनु वा आमाबुबा र हजुरबा–हजुरआमाले हुर्किएको समाजका कथा सुन्नु पनि पहिचान निर्माणको महत्वपूर्ण हिस्सा बन्न सक्छ।

पर्दापछिका स्वयंसेवक

प्याभिलियनमा आगन्तुकले देख्ने दुई दिनको कार्यक्रमका पछाडि भने महिनौंको तयारी, समय र सामुदायिक श्रम जोडिएको छ।

खाना तयार गर्नेदेखि सांस्कृतिक प्रस्तुति व्यवस्थापन गर्ने, स्वयंसेवक परिचालन गर्ने, प्रदर्शनीका सामग्री जुटाउने र कार्यक्रमस्थल व्यवस्थापन गर्नेसम्मका काममा नेपाली समुदायका सदस्यहरू जुटिरहेका छन्।

यी काममध्ये धेरैजसो पर्दापछाडि हुन्छन्। कार्यक्रम सुरु भएपछि आगन्तुकले व्यवस्थित प्याभिलियन देख्छन्, स्वादिलो खाना खान्छन् र सांस्कृतिक प्रस्तुति हेर्छन्। तर त्यसको पछाडि स्वयंसेवकहरूले दिएको समय, श्रम र सामुदायिक भावनाको ठूलो भूमिका हुन्छ।

आयोजकहरूका लागि यही सामूहिक प्रयास नेपाल प्याभिलियनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्षमध्ये एक हो।

आफ्नो संस्कृति बाँड्दै, नयाँ घरसँग जोडिँदै

सास्काटुन फोकफेस्टले विभिन्न देश र समुदायका संस्कृति एउटै थलोमा ल्याउने अवसर प्रदान गर्दै आएको छ। यस्तो कार्यक्रमले आप्रवासी समुदायलाई आफ्नो पहिचान सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गर्ने मात्र होइन, स्थानीय समुदायसँग सम्बन्ध विस्तार गर्ने अवसर पनि दिन्छ।

नेपाली समुदायका लागि नेपाल प्याभिलियन त्यसैको एउटा उदाहरण हो।

सास्काटुनलाई आफ्नो नयाँ घर बनाएका नेपालीहरूले आफ्नो पुरानो घरको कथा यहाँका छिमेकी, साथी र अन्य समुदायसँग बाँड्नेछन्। उनीहरूले नेपालबाट ल्याएको संस्कृति र यहाँ निर्माण गरिरहेको नयाँ जीवनबीच एउटा सांस्कृतिक पुल निर्माण गर्ने प्रयास गर्नेछन्।

“यो हाम्रो संस्कृति व्यापक समुदायमाझ चिनाउने र नेपाली परिवारहरूलाई पनि एक ठाउँमा ल्याउने अवसर हो,” आयोजकहरूको भनाइ छ।

यो भनाइमा कार्यक्रमको मूल भावना पनि भेटिन्छ—आफ्नो संस्कृति जोगाउने र अरूसँग बाँड्ने।

दुई दिन, तर सम्झना लामो

अगस्ट १४ र १५ मा प्रेयरील्यान्ड पुग्ने आगन्तुकका लागि नेपाल प्याभिलियन दुई दिनको सांस्कृतिक अनुभव हुनेछ। उनीहरूले नेपाली खाना चाख्नेछन्, संगीत र नृत्य हेर्नेछन्, परम्परागत पोसाक देख्नेछन् र नेपालका बारेमा प्रत्यक्ष रूपमा नेपाली समुदायबाट सुन्नेछन्।

तर नेपाली समुदायका लागि यसको अर्थ त्योभन्दा धेरै गहिरो हुनेछ।

यो आफ्ना जरा सम्झने अवसर हो। आफ्ना बालबालिकालाई ती जरा चिनाउने अवसर हो। र, आफूले अहिले घर बनाएको क्यानडाली समाजलाई आफू आएको देशको कथा सुनाउने अवसर हो।

हिमाल र सगरमाथाभन्दा पर पनि एउटा नेपाल छ—गीतमा, खानामा, पोसाकमा, चाडपर्वमा, परिवारमा र पुस्तादेखि पुस्तासम्म हस्तान्तरण हुँदै आएको स्मृतिमा।

सास्काटुन फोकफेस्टमा नेपाल प्याभिलियनले यही नेपाललाई दुई दिनका लागि प्रेयरील्यान्डमा जीवित बनाउनेछ।

नेपाल प्याभिलियन अगस्ट १४ शुक्रबार र अगस्ट १५ शनिबार २०२६ मा प्रेयरील्यान्डमा सास्काटुन फोकफेस्टअन्तर्गत सञ्चालन हुनेछ।

अमृत क्षेत्री
लेखक
अमृत क्षेत्री

अमृत क्षेत्री क्यानडामा आधारित पत्रकार तथा रिभ्यु नेपालका संवाददाता हुन्। उनी नेपाल, क्यानडा तथा नेपाली डायस्पोरासँग सम्बन्धित विविध विषयमा समाचार तथा लेखहरू सम्प्रेषण गर्दै आएका छन्। उनीसँग सम्पर्क गर्नका लागि इमेल ठेगाना: [email protected] मार्फत सम्पर्क गर्न सकिन्छ।