- नेपाली कांग्रेसको १५औं महाधिवेशनअन्तर्गत देशभर वडा अधिवेशन सुरु भएको छ, जसले केन्द्रीय नेतृत्व चयनको आधार तयार गर्नेछ।
- असोज ७ मा पालिका र १६ देखि १९ सम्म केन्द्रीय महाधिवेशन सम्पन्न गरी नयाँ नेतृत्व चयन गर्ने निर्वाचन कार्यतालिका रहेको छ।
- संशोधित विधान बमोजिम २३२ सदस्यीय केन्द्रीय कार्यसमितिमा युवा, महिला र समावेशी प्रतिनिधित्वलाई विशेष जोड दिइएको छ।
- वडा तहबाट छानिने प्रतिनिधिहरूले नै केन्द्रीय नेतृत्व चयन गर्ने भएकाले यो अधिवेशनलाई पार्टीभित्र विशेष महत्वका साथ हेरिएको छ।
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औं महाधिवेशनअन्तर्गत शनिबारदेखि वडा अधिवेशन सुरु भएको छ। केन्द्रीय निर्वाचन समितिले स्थानीय अवस्था हेरेर शनिबार र आइतबार वडा अधिवेशन गर्न सकिने व्यवस्था गरेपछि देशभरका अधिकांश वडामा अधिवेशन हुँदैछ।
कांग्रेसको महाधिवेशनमा वडा अधिवेशनलाई प्रारम्भिक चरणका रूपमा लिइन्छ। यही तहबाट छनोट भएका प्रतिनिधि पालिका, प्रदेशसभा र प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र हुँदै केन्द्रीय महाधिवेशनमा पुग्छन्। त्यसैले वडा तहमा कसरी प्रतिनिधि चयन हुन्छन् भन्ने कुराले माथिल्लो तहको निर्वाचनलाई समेत असर पार्नेछ।
कार्यतालिकाअनुसार ७ असोजमा गाउँपालिका तथा नगरपालिका अधिवेशन र १० असोजमा प्रदेशसभा तथा प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रीय अधिवेशन हुनेछ। त्यसपछि १६ देखि १९ असोजसम्म केन्द्रीय महाधिवेशन गर्ने तयारी छ। निर्वाचन समितिका सदस्य–सचिव राजु कटुवालका अनुसार केन्द्रीय महाधिवेशनबाट नयाँ नेतृत्व चयन हुनेछ। सभापतिसहित पदाधिकारी चयनका लागि १९ असोजमा मतदान गर्ने कार्यतालिका छ।
वडा अधिवेशन सुरु भएसँगै कांग्रेसभित्र आगामी नेतृत्वका लागि आन्तरिक प्रतिस्पर्धा पनि अघि बढेको छ। केन्द्रमा नेतृत्वका लागि आकांक्षा राख्ने नेताहरूका लागि आफ्ना पक्षमा प्रतिनिधि ल्याउनु पहिलो चुनौती हुनेछ। त्यसका लागि वडा, पालिका र निर्वाचन क्षेत्र तहमा आफ्नो पक्ष बलियो बनाउने प्रयास हुने देखिन्छ।
यसपटकको महाधिवेशनमा कांग्रेसको संगठनात्मक संरचनामा पनि परिवर्तन भएको छ। विशेष महाधिवेशनबाट संशोधित विधानअनुसार केन्द्रीय कार्यसमिति २३२ सदस्यीय हुनेछ। यसअघि केन्द्रीय कार्यसमिति १६८ सदस्यीय थियो।
केन्द्रीय कार्यसमितिको आकार बढेसँगै पार्टीभित्र विभिन्न समूह र समुदायको प्रतिनिधित्व बढाउने प्रयास गरिएको छ। संशोधित विधानले युवा तथा महिला सहभागितासहित समावेशी प्रतिनिधित्वका लागि थप व्यवस्था गरेको छ।
तर सदस्य संख्या बढ्दैमा पार्टीभित्रको निर्णय प्रक्रिया सहज हुन्छ भन्ने निश्चित छैन। ठूलो कार्यसमितिलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्ने, जिम्मेवारी स्पष्ट बनाउने र निर्णय प्रक्रियालाई छरितो राख्ने चुनौती आगामी नेतृत्वसामु रहनेछ।
त्यसैगरी सभापतिले मनोनयन गर्ने सदस्यको संख्या पनि बढाइएको छ। संशोधित विधानअनुसार सभापतिले ६१ जना सदस्य मनोनयन गर्न सक्ने व्यवस्था छ। यसले विभिन्न समूह र समुदायलाई केन्द्रीय समितिमा समेट्ने अवसर दिए पनि सभापतिको प्रभाव र मनोनयन प्रक्रियाको पारदर्शिताबारे बहस हुन सक्नेछ।
कांग्रेसले यसपटक युवाको सहभागितालाई पनि प्राथमिकतामा राखेको छ। ३५ वर्षमुनिका युवालाई केन्द्रीय कार्यसमितिमा प्रतिनिधित्व गराउने व्यवस्था गरिएको छ। अब यसको प्रभाव पार्टीको नेतृत्व र निर्णय प्रक्रियामा कति देखिन्छ भन्ने कुरा महाधिवेशनपछि स्पष्ट हुनेछ।
महाधिवेशनको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष निर्वाचन प्रक्रिया हो। वडा तहबाटै प्रतिनिधि छनोट हुने भएकाले त्यहाँको निर्वाचन निष्पक्ष र व्यवस्थित हुनु आवश्यक छ। प्रतिनिधि छनोटमा विवाद भए त्यसको असर माथिल्ला तहका अधिवेशनमा समेत पर्न सक्छ।
कांग्रेसका लागि यसपटकको महाधिवेशन नयाँ नेतृत्व छान्ने अवसरसँगै संशोधित विधान कार्यान्वयन गर्ने पहिलो ठूलो परीक्षा पनि हो। नेतृत्व परिवर्तनसँगै पार्टीको संगठन सञ्चालन, आन्तरिक प्रतिस्पर्धा र निर्णय गर्ने शैलीमा कति परिवर्तन आउँछ भन्ने विषय महाधिवेशनपछि देखिनेछ।
अहिले भने त्यसको सुरुआत वडा तहबाट भएको छ। आगामी केही दिनमा हुने वडा, पालिका र क्षेत्रीय अधिवेशनबाट चयन हुने प्रतिनिधिले नै अन्ततः केन्द्रीय नेतृत्व छान्नेछन्। त्यसैले कांग्रेसको १५औं महाधिवेशनमा वडा तहको प्रतिस्पर्धा नै केन्द्रको नेतृत्व चयनतर्फ जाने पहिलो बाटो बनेको छ।
