- डा. मित्र परियारले दशैंको अवसरमा जातीय विभेद र छुवाछुत विरुद्ध व्यङ्ग्यात्मक ‘पुच्छर सम्मेलन’ आयोजना गरेका छन्।
- कार्यक्रमले सबै जातिका लागि मठमन्दिरमा समान प्रवेश र धार्मिक परम्परामा व्याप्त विभेदकारी अभ्यासहरू अन्त्य गर्न माग गरेको छ।
- सहभागीहरूले जातीय विभेद विरुद्धका कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयन र सांस्कृतिक क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने दलित समुदायको सम्मानमा जोड दिए।
काठमाडौं । डा. मित्र परियारले दशैंका अवसरमा जातीय विभेद, छुवाछुत र सामाजिक असमानताविरुद्ध व्यङ्ग्यात्मक कार्यक्रम ‘पुच्छर सम्मेलन’ आयोजना गरेका छन्। बुधबार राजधानीस्थित संवाद डबलीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले नगरा बजाउँदै पुच्छर प्रदर्शन गरेर जातीय विभेद र त्यससँग जोडिएका सामाजिक तथा धार्मिक परम्परामाथि व्यङ्ग्य गरेका हुन्।
परियारले ‘पुच्छर सम्मेलन’ मार्फत दशैंलगायत चाडपर्वमा कायम जातीय विभेद र छुवाछुत अन्त्य गर्नुपर्ने माग उठाएका छन्। उनले धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्पराका नाममा हुने विभेद हटाउन र सबै समुदायका मानिसलाई समान व्यवहार गर्न आग्रह गरेका छन्।
कार्यक्रममा दशैंका अवसरमा शक्तिपीठ तथा मन्दिरमा नगरा बजाउने दमाई समुदायका व्यक्तिहरूलाई सम्मान गर्नुपर्ने विषय पनि उठाइएको थियो। धार्मिक तथा सांस्कृतिक गतिविधिमा योगदान पुर्याउने समुदायलाई अपमान गर्ने तर उनीहरूको सीप र श्रम उपयोग गर्ने प्रवृत्तिको अन्त्य हुनुपर्ने सहभागीहरूको भनाइ थियो। त्यस्तै, सबै जातिका हिन्दूहरूलाई मठमन्दिरमा प्रवेश र धार्मिक गतिविधिमा समान सहभागिताको अवसर सुनिश्चित गर्नुपर्ने माग गरिएको थियो।
कार्यक्रममा वरिष्ठ अधिवक्ता दिनेश त्रिपाठीले संविधान र कानुनले जातीय विभेद तथा छुवाछुतलाई दण्डनीय बनाए पनि त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन नसकेको बताए। कानुनी व्यवस्था हुँदाहुँदै पनि विभेदका घटना कायम रहनुले कार्यान्वयन पक्षमा समस्या रहेको उनको भनाइ थियो।
दलित अभियन्ता तथा नेता दलमर्दन कामीले नेपाल धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र भए पनि धार्मिक कर्मकाण्ड र सामाजिक संस्कारमा रहेका विभेदकारी अभ्यासका कारण दलित समुदायले अझै समस्या भोग्नुपरेको बताए। धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्परामा सुधार नगरेसम्म सामाजिक समानता कायम गर्न कठिन हुने उनको भनाइ थियो।
अभियन्ता कमला हेम्चुरीले भाग माग्ने र पुच्छर दिने परम्परा अन्त्य गर्नुपर्नेमा जोड दिइन्। धर्म र संस्कारका नाममा चलिआएका विभेदकारी अभ्यासलाई सुधार गर्दै सबै समुदायलाई समान सम्मान र अधिकार दिने वातावरण बनाउनुपर्ने उनले बताइन्।
त्यस्तै, अभियन्ता मंगल सिंह प्रजाले सांस्कृतिक तथा जातीय विभेदका कारण हिन्दू धर्मको छवि प्रभावित भएको र यस्ता अभ्यासले धर्मान्तरण बढ्न सक्ने धारणा राखे। धार्मिक आस्थालाई सम्मान गर्ने हो भने धर्मभित्रका विभेदकारी अभ्यास हटाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
‘पुच्छर सम्मेलन’ मा उठाइएका विषयले चाडपर्व र धार्मिक परम्परामा देखिने जातीय विभेदको प्रश्नलाई सार्वजनिक बहसमा ल्याउने प्रयास गरेको छ। सहभागीहरूले जातीय समानता कायम गर्न कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयनसँगै सामाजिक सोच, धार्मिक अभ्यास र सांस्कृतिक परम्परामा सुधार आवश्यक रहेकोमा जोड दिएका थिए।
