- सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले ह्वाइट हाउस प्रवेशमा लगाएको प्रतिबन्धविरुद्ध संघीय अदालतमा मुद्दा दायर गरेका छन्।
- सञ्चार संस्थाहरूले पत्रकार रोक्ने निर्णयलाई प्रेस स्वतन्त्रता र अमेरिकी संविधानको पहिलो संशोधनको उल्लंघन भएको दाबी गरेका छन्।
- विवाद चर्किएपछि प्रमुख सञ्चारमाध्यमले नियमित भिडियो टोली स्थगित गरेका छन् भने ह्वाइट हाउसले आफ्नै 'ट्रम्प टिभी' सुरु गरेको छ।
- ट्रम्प प्रशासनले गलत समाचार फैलाएको आरोप लगाउँदै सुरक्षा र स्थानको संवेदनशीलताका आधारमा पहुँच व्यवस्थापन गर्ने अधिकार सरकारसँग रहेको बताएको छ।
वासिङ्टन: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले आफ्ना पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस प्रवेशमा रोक लगाएपछि सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले संघीय अदालतमा मुद्दा दायर गरेका छन्।
तीनै सञ्चार संस्थाले पत्रकारलाई प्रवेशमा रोक लगाउने निर्णय प्रेस स्वतन्त्रताविरुद्ध रहेको दाबी गरेका छन्। उनीहरूले अमेरिकी संविधानको पहिलो संशोधनले दिएको प्रेस स्वतन्त्रताको अधिकार उल्लंघन भएको भन्दै अदालतसँग तत्काल पहुँच पुनःस्थापित गर्न माग गरेका छन्।
यस विवादसँगै सोमबार अमेरिकी प्रमुख टेलिभिजन सञ्चारमाध्यमहरूले राष्ट्रपतिको नियमित टेलिभिजन समाचार टोली पनि स्थगित गरेका छन्। एबीसी, सीबीएस, सीएनएन, फक्स न्युज र एनबीसीले पालैपालो सञ्चालन गर्दै आएको उक्त टोलीले राष्ट्रपतिका कार्यक्रम र भ्रमणको भिडियो अन्य सञ्चारमाध्यमलाई उपलब्ध गराउँदै आएको थियो।
त्यही दिन ह्वाइट हाउसले राष्ट्रपतिको गतिविधिसम्बन्धी आफ्नै २४ घण्टे भिडियो प्रसारण सेवा ‘ट्रम्प टिभी : द एसेन्सियल्स स्टेसन’ पनि सुरु गरेको छ।
के भएको हो?
राष्ट्रपति ट्रम्पले शुक्रबार सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउका पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस परिसरमा प्रवेश नदिने निर्णय गरेका थिए।
त्यसपछि ती सञ्चार संस्थाका पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस प्रवेशमा रोक लगाइएको र उनीहरूको पत्रकार परिचयपत्रसमेत फिर्ता लिइएको सम्बन्धित संस्थाहरूले बताएका छन्।
तीनै सञ्चार संस्थाले संयुक्त रूपमा दायर गरेको मुद्दामा सरकारलाई आफ्नो समाचारप्रति असन्तुष्ट भएकै आधारमा पत्रकारको पहुँच रोक्ने अधिकार नहुने तर्क गरिएको छ।
उनीहरूले मुद्दाको अन्तिम फैसला नआउँदासम्म आफ्ना पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस प्रवेश गर्न दिन र प्रतिबन्ध कार्यान्वयन नगर्न अदालतसँग माग गरेका छन्।
ट्रम्पसहित चार अधिकारी प्रतिवादी
मुद्दामा राष्ट्रपति ट्रम्पसहित ह्वाइट हाउसकी प्रमुख कर्मचारी अधिकारी सुसी विल्स, सञ्चार अधिकारी स्टिभन चुङ र गोप्य सुरक्षा सेवाका निर्देशक सीन करनलाई प्रतिवादी बनाइएको छ।
मुद्दा अमेरिकी जिल्ला अदालतका न्यायाधीश टिमोथी केलीसमक्ष परेको छ।
न्यायाधीश केलीले ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा सीएनएनका तत्कालीन संवाददाता जिम अकोस्टाको पत्रकार परिचयपत्रसम्बन्धी मुद्दा पनि हेरेका थिए। त्यसबेला ह्वाइट हाउसले अकोस्टाको परिचयपत्र फिर्ता लिएपछि केलीले पुनःबहाली गर्न आदेश दिएका थिए।
हालको मुद्दामा तत्काल राहत माग गरिएको निवेदनमाथि बुधबार सुनुवाइ हुने तय गरिएको थियो।
ट्रम्पको आरोप– तीन सञ्चार संस्था गलत समाचार फैलाउँछन्
राष्ट्रपति ट्रम्पले सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले आफ्नो प्रशासनबारे आफूले गलत वा बनावटी ठानेका समाचार पटक–पटक प्रकाशित गर्दै आएको आरोप लगाएका छन्।
ह्वाइट हाउसले भने पत्रकारमाथिको प्रतिबन्धलाई प्रेस स्वतन्त्रतामाथिको आक्रमण भन्न नमिल्ने जनाएको छ।
प्रशासनका अनुसार संविधानको पहिलो संशोधनले समाचार प्रकाशित गर्ने अधिकारको संरक्षण गरे पनि प्रत्येक पत्रकारलाई ह्वाइट हाउसको परिचयपत्र, पत्रकार सम्मेलन कक्षमा स्थान वा राष्ट्रपतिको समाचार टोलीमा सहभागिताको अधिकार सुनिश्चित गर्दैन।
ह्वाइट हाउसको तर्क छ– सीमित स्थान भएका कार्यक्रम तथा सुरक्षा संवेदनशील क्षेत्रमा कसलाई प्रवेश दिने भन्ने निर्णय गर्ने अधिकार सरकारसँग हुन्छ।
तर सम्बन्धित सञ्चार संस्थाहरूले भने समाचारमा असन्तुष्ट भएकै कारण सरकारले पत्रकारको पहुँच रोक्नु गलत भएको बताएका छन्।
प्रमुख टेलिभिजन सञ्चारमाध्यमले समाचार टोली रोके
विवादले राष्ट्रपतिको कार्यक्रमको भिडियो कभरेज गर्ने लामो समयदेखि चल्दै आएको प्रणालीलाई पनि प्रभावित गरेको छ।
एबीसी, सीबीएस, सीएनएन, फक्स न्युज र एनबीसीले पालैपालो राष्ट्रपतिको कार्यक्रम तथा भ्रमणमा क्यामेरा टोली पठाउने गर्छन्। जिम्मेवारी पाएको सञ्चारमाध्यमले खिचेको भिडियो अन्य सहभागी सञ्चारमाध्यमले पनि प्रयोग गर्न पाउँछन्।
सोमबारको समाचार टोलीको जिम्मेवारी सीएनएनको थियो। ट्रम्पको संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाका लागि न्यूयोर्क भ्रमणको भिडियो कभरेज पनि त्यसैमा समावेश थियो।
तर ह्वाइट हाउसले सीएनएनलाई आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्न नदिएपछि अन्य सञ्चारमाध्यमले सीएनएनको ठाउँमा अर्को संस्था राखेर टोली सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेनन्।
त्यसपछि राष्ट्रपतिको नियमित टेलिभिजन समाचार टोलीको काम रोकिएको हो।
ह्वाइट हाउसले आफ्नै भिडियो प्रसारण सुरु गर्यो
टेलिभिजन समाचार टोलीको काम रोकिएकै दिन ह्वाइट हाउसले ‘ट्रम्प टिभी : द एसेन्सियल्स स्टेसन’ नामको २४ घण्टे भिडियो प्रसारण सेवा सुरु गरेको छ।
ह्वाइट हाउसका अनुसार यसमा राष्ट्रपतिको मन्तव्य, प्रशासनका गतिविधि, विभिन्न कार्यक्रमका दृश्य र अन्य सामग्री प्रसारण गरिनेछ।
यससँगै राष्ट्रपतिको गतिविधिको भिडियो उत्पादन र वितरणमा ह्वाइट हाउसको प्रत्यक्ष भूमिका बढेको छ।
परम्परागत टेलिभिजन समाचार टोलीले भिडियो उपलब्ध गराउन छाडेको अवस्थामा सञ्चारमाध्यमले ह्वाइट हाउसबाट उपलब्ध गराइने सामग्रीमा बढी निर्भर हुनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।
वैकल्पिक भिडियो टोलीका रूपमा ‘रियल अमेरिकाज भ्वाइस’
ट्रम्पको न्यूयोर्क भ्रमणका क्रममा ह्वाइट हाउसले रियल अमेरिकाज भ्वाइसलाई वैकल्पिक टेलिभिजन टोलीका रूपमा तोकेको थियो।
तर एबीसी, सीबीएस, सीएनएन, फक्स न्युज र एनबीसीले सीएनएनको ठाउँमा नयाँ संयुक्त समाचार टोली गठन गरेनन्।
त्यसका कारण ट्रम्पका केही कार्यक्रम नियमित टेलिभिजन समाचार टोलीको सहभागिताबिना सम्पन्न भए।
पत्रकार संगठनले प्रवेश पुनःदिन माग गरे
ह्वाइट हाउस संवाददाता संघले सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउका पत्रकारलाई पुनः ह्वाइट हाउस प्रवेश दिन प्रशासनसँग आग्रह गरेको छ।
प्रेस स्वतन्त्रताको संरक्षणका लागि संवाददाता समितिले पनि निर्णयको आलोचना गरेको छ।
समितिका अध्यक्ष ब्रुस ब्राउनले सम्बन्धित सञ्चार संस्थाले गरेको समाचार सम्प्रेषणका कारण उनीहरूलाई लक्षित गरिएको देखिएको बताएका छन्।
ह्वाइट हाउसले भने सीमित स्थान र सुरक्षा संवेदनशीलता भएका कार्यक्रम तथा क्षेत्रमा पत्रकारको पहुँच व्यवस्थापन गर्नु सरकारको अधिकार भएको दोहोर्याएको छ।
‘एसोसिएटेड प्रेस’सँगको पुरानो विवाद पनि चर्चामा
ट्रम्प प्रशासन र सञ्चारमाध्यमबीचको यो पछिल्लो विवाद हो। यसअघि पनि प्रशासनको एसोसिएटेड प्रेससँग प्रेस पहुँचलाई लिएर कानुनी विवाद भएको थियो।
सन् २०२५ मा ह्वाइट हाउसले एसोसिएटेड प्रेसका पत्रकारलाई केही राष्ट्रपति कार्यक्रमबाट टाढा राखेको थियो। त्यसको एउटा कारण संस्थाले ‘मेक्सिकोको खाडी’ भन्ने प्रचलित नाम प्रयोग गरिरहनु थियो, जबकि ट्रम्पले त्यसलाई ‘अमेरिकाको खाडी’ नाम दिन चाहेका थिए।
एसोसिएटेड प्रेसले आफ्नो सम्पादकीय निर्णयका कारण आफूलाई प्रतिबन्ध लगाइएको भन्दै अदालतमा चुनौती दिएको थियो।
तल्लो अदालतले एसोसिएटेड प्रेसको पक्षमा आदेश दिए पनि मुद्दा पुनरावेदन अदालतमा पुगेको थियो।
हालको मुद्दा भने त्यसभन्दा व्यापक छ। सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले आफूहरूलाई केही निश्चित कार्यक्रमबाट मात्र नभई ह्वाइट हाउस परिसरबाटै बाहिर राखिएको बताएका छन्।
अब अदालतको निर्णयमा नजर
अब संघीय अदालतले सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले माग गरेको तत्काल राहतबारे निर्णय गर्नेछ।
ट्रम्प प्रशासनले ह्वाइट हाउसको पहुँच व्यवस्थापन गर्ने अधिकार सरकारसँग रहेको र संविधानको पहिलो संशोधनले कुनै निश्चित पत्रकारलाई विशेष परिचयपत्र वा राष्ट्रपतिको कार्यक्रममा स्थानको ग्यारेन्टी नगर्ने तर्क गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
तीन सञ्चार संस्थाले भने राष्ट्रपतिको समाचार रिपोर्टिङ मन नपरेकै कारण सरकारी अधिकारीले पत्रकारको पहुँच रोक्न नहुने बताएका छन्।
यस मुद्दाको निर्णयले ह्वाइट हाउसले आगामी दिनमा सञ्चारमाध्यमलाई दिने पहुँच, राष्ट्रपतिको कार्यक्रमको समाचार कभरेज र टेलिभिजन सञ्चारमाध्यमबीचको संयुक्त समाचार टोलीको व्यवस्थामा प्रभाव पार्न सक्नेछ।
हाल ह्वाइट हाउस आफ्नो निर्णयको बचाउमा छ भने सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले प्रतिबन्ध हटाउन अदालतको शरण लिएका छन्।
