- प्रदीप ज्ञवालीले एमालेको चुनावी हारको आन्तरिक र बाह्य कारणहरू समेटिएको तेस्रो समीक्षा प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका छन्।
- प्रतिवेदनले अध्यक्ष ओलीको राजनीतिक भूमिकाको बचाउ गर्दै पार्टी संगठन, उम्मेदवार चयन र डिजिटल माध्यमको कमजोरीलाई हारको कारण मानेको छ।
- पार्टी सुधारका लागि ३९ बुँदे कार्ययोजना प्रस्ताव गर्दै ज्ञवालीले संगठन सुदृढीकरण र युवाहरूलाई आकर्षित गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
- महासचिव पोखरेल र उपाध्यक्ष बादलका प्रतिवेदनपछि आएको यो दस्तावेजले चुनावी हारको साझा निष्कर्ष निकाल्न पार्टीभित्र थप बहस सिर्जना गरेको छ।
काठमाडौं । नेकपा (एमाले) का पूर्वउपमहासचिव प्रदीप ज्ञवालीले फागुन २१ गते भएको आमनिर्वाचनमा पार्टीले व्यहोरेको पराजयबारे तेस्रो प्रतिवेदन तयार पारेका छन्। यससँगै निर्वाचनमा पार्टीको हारको कारण र आगामी दिशाबारे एमालेभित्र जारी बहस थप पेचिलो बनेको छ।
ज्ञवालीको प्रतिवेदनले निर्वाचनमा पार्टीको पराजयका लागि बाह्य राजनीतिक घटनाक्रमसँगै पार्टीभित्रका कमजोरीलाई पनि जिम्मेवार मानेको छ। प्रतिवेदनमा पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको राजनीतिक भूमिका र विगतको समेत बचाउ गरिएको छ।
यसअघि एमाले महासचिव शंकर पोखरेल र उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा ‘बादल’ ले निर्वाचन हारको कारण र पार्टीको आगामी दिशाबारे छुट्टाछुट्टै प्रतिवेदन दिएका थिए। ती प्रतिवेदनले पार्टीभित्रको मतभेद समाधान गर्न नसकेपछि ज्ञवालीले अर्को प्रतिवेदन तयार पारेका हुन्।
बाह्य कारणलाई पनि जिम्मेवार
ज्ञवालीको प्रतिवेदनमा भदौ २३ र २४ गते भएका राजनीतिक घटनाक्रमले निर्वाचनमा असर पारेको उल्लेख छ। ती घटनाले एमालेलाई चुनावमा क्षति पुगेको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ।
प्रतिवेदनले सामाजिक सञ्जाल, डिजिटल एल्गोरिदम र निर्वाचनका क्रममा भएको भनिएको ‘आन्तरिक असहयोग’लाई पनि चुनावी हारका कारणका रूपमा औंल्याएको छ।
विशेषगरी युवा मतदातामा सामाजिक सञ्जालबाट एमाले र ओलीविरुद्धको सामग्रीको प्रभाव परेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। प्रतिवेदनले एमालेलाई लक्षित अभियानलाई ‘प्रचार युद्ध’को संज्ञा दिएको छ।
तर यी विषय प्रतिवेदनमा गरिएको मूल्यांकन हुन्। एमालेको पराजयको मुख्य वा एकमात्र कारण यिनै हुन् भन्ने कुरा स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।
पार्टीभित्रका कमजोरी पनि स्वीकार
ज्ञवालीको प्रतिवेदनले पार्टीभित्रका कमजोरीलाई पनि औंल्याएको छ।
प्रतिवेदनमा पार्टी संगठन कमजोर हुनु, उम्मेदवार छनोट तथा टिकट वितरणमा भएका गल्ती, नेतृत्व र तल्लो तहका कार्यकर्ताबीच बढेको दूरीलगायतका विषय उल्लेख छन्।
त्यस्तै, पार्टी अनुशासनमा समस्या, युवालाई पार्टीमा आकर्षित गर्न नसक्नु तथा राजनीतिक सन्देश र डिजिटल माध्यमको प्रयोगमा कमजोरी रहेको पनि प्रतिवेदनमा भनिएको छ।
यसकारण प्रतिवेदनले निर्वाचन हारको सम्पूर्ण दोष बाह्य शक्तिलाई मात्र दिएको छैन। पार्टीको संगठन र काम गर्ने शैलीमा सुधार आवश्यक रहेकोमा पनि जोड दिएको छ।
ओलीको राजनीतिक भूमिकाको बचाउ
ज्ञवालीको प्रतिवेदनको ठूलो हिस्सा ओलीको राजनीतिक भूमिकाको बचाउमा केन्द्रित छ।
प्रतिवेदनमा संविधान जारी गर्ने क्रममा ओलीले खेलेको भूमिका, आर्थिक नाकाबन्दीका बेला सरकारले लिएको अडान तथा चीनसँग भएका व्यापार र पारवहन सम्झौतालाई उल्लेख गरिएको छ।
निर्वाचनमा भएको पराजयलाई ओलीको लामो राजनीतिक यात्रा र सरकारमा रहँदा गरेको कामको सन्दर्भमा हेर्नुपर्ने प्रतिवेदनको भनाइ छ।
निर्वाचनको नतिजालाई मात्र आधार बनाएर ओलीको पार्टी नेतृत्व अन्त्य गर्नुपर्ने निष्कर्ष प्रतिवेदनले निकालेको छैन।
‘एउटा लडाइँ हारेका हौँ, युद्ध होइन’
ज्ञवालीले निर्वाचनको पराजयलाई ‘एउटा लडाइँ हारेको’ तर ‘सम्पूर्ण युद्ध नहारेको’ रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
निर्वाचन परिणामबाट निराश भएका पार्टी कार्यकर्तालाई उत्साहित बनाउने उद्देश्यले यस्तो सन्देश दिइएको देखिन्छ। प्रतिवेदनले पराजयलाई अस्थायी धक्काका रूपमा लिएर पार्टी पुनर्निर्माणमा लाग्नुपर्नेमा जोड दिएको छ।
पार्टी सुधारका लागि ३९ बुँदे योजना
ज्ञवालीले एमाले सुधारका लागि ३९ बुँदे कार्ययोजना पनि प्रस्ताव गरेका छन्।
योजनामा पार्टीभित्र आलोचना र आत्मालोचनाको संस्कृति विकास गर्ने, युवालाई पार्टीमा आकर्षित गर्ने र संगठनलाई थप प्रभावकारी बनाउने विषय समेटिएका छन्।
त्यस्तै, डिजिटल माध्यममा पार्टीको उपस्थिति बलियो बनाउनुपर्नेमा पनि जोड दिइएको छ। पार्टीका नीति र नेतृत्वको पक्षमा सामाजिक सञ्जालमा प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत हुन ‘साइबर आर्मी’ जस्तो संयन्त्र बनाउनुपर्ने प्रस्ताव पनि प्रतिवेदनमा गरिएको छ।
पार्टीको समर्थनमा निर्वाचित जनप्रतिनिधिलाई पार्टीको निर्णय पालना गर्नुपर्ने र अनुशासन उल्लंघन गरे कारबाही गर्नुपर्ने व्यवस्था गर्न पनि ज्ञवालीले सुझाव दिएका छन्।
तीन प्रतिवेदनमा फरक–फरक धारणा
एमालेभित्र निर्वाचन पराजयको कारणबारे तयार भएका तीनवटै प्रतिवेदनमा फरक धारणा देखिएका छन्।
महासचिव पोखरेलको प्रतिवेदनले पार्टीभित्रका समस्या, जनताको असन्तुष्टि, संगठनात्मक कमजोरी र नेतृत्वसँग जोडिएका विषयलाई बढी महत्व दिएको छ।
उपाध्यक्ष बादलको प्रतिवेदन भने ओलीप्रति बढी समर्थन देखाउने खालको छ। त्यसमा निर्वाचन पराजयलाई पार्टी नेतृत्व परिवर्तनसँग प्रत्यक्ष जोड्न नहुने धारणा राखिएको छ।
ज्ञवालीको प्रतिवेदन पनि ओलीको बचाउका विषयमा बादलको प्रतिवेदनसँग नजिक देखिन्छ। तर उनले पार्टीको संगठन र डिजिटल अभियानमा सुधार आवश्यक रहेको बताएका छन्।
यसरी एमालेभित्रको विवाद निर्वाचनमा पार्टी किन पराजित भयो भन्ने विषयमा मात्र सीमित छैन। पराजयपछि पार्टीले कस्तो बाटो अपनाउने र नेतृत्व संरचनामा परिवर्तन आवश्यक छ कि छैन भन्ने विषयमा पनि मतभेद देखिएको छ।
प्रतिवेदनमाथि छलफल जारी
एमालेको निर्वाचन समीक्षा तथा पार्टी पुनर्गठन कार्यदलले तीनवटै प्रतिवेदनमाथि छलफल गरिरहेको छ।
कार्यदलले यसअघि विभिन्न प्रतिवेदनमा रहेका समान विषयलाई समेटेर साझा दस्तावेज तयार गर्ने योजना बनाएको थियो।
ज्ञवालीको प्रतिवेदन आएपछि पार्टीभित्र निर्वाचन पराजयको कारणबारे अर्को धारणा थपिएको छ। अब एमालेले निर्वाचनमा भएको हारको कारणबारे साझा निष्कर्ष निकाल्नुपर्नेछ। साथै, त्यसपछि पार्टीमा के–कस्ता सुधार गर्ने भन्ने विषयमा पनि सहमति जुटाउनुपर्ने चुनौती छ।
एमालेका लागि अहिले मुख्य चुनौती निर्वाचन पराजयको कारणबारे साझा निष्कर्षमा पुग्नु र त्यसका आधारमा पार्टीलाई अगाडि बढाउने बाटो तय गर्नु हो।
