- वरिष्ठ साहित्यकार खेमनाथ दाहाललाई नेपाली साहित्य र संगीतमा पुर्याएको विशिष्ट योगदानका लागि 'टीका गोपाल राष्ट्रिय गीतसंगीत पुरस्कार' प्रदान गरिने भएको छ।
- टीका गोपाल प्रतिष्ठानको बैठकले दाहाललाई सो पुरस्कारबाट सम्मानित गर्ने निर्णय गर्दै यसै साता काठमाडौंमा विशेष समारोह आयोजना गर्ने जनाएको छ।
- दाहालले कविता, महाकाव्य र उपन्यासका साथै 'जागृति' गीति एल्बमार्फत नेपाली वाङ्मयको श्रीवृद्धिमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नुभएको छ।
- गायक कन्हैया सिंहले आफ्ना बाबुआमाको स्मृतिमा स्थापना गरेको यो पुरस्कार यसअघि संगीतकार सन्तोष श्रेष्ठ र गीतकार डा. उपाध्यायले पाइसकेका छन्।
काठमाडौं । वरिष्ठ साहित्यकार, महाकाव्यकार तथा गीतकार खेमनाथ दाहाललाई ‘टीका गोपाल राष्ट्रिय गीतसंगीत पुरस्कार–२०८३’ प्रदान गरिने भएको छ।
टीका गोपाल प्रतिष्ठानकी अध्यक्ष गीता सिंहको अध्यक्षतामा शनिबार काठमाडौंमा बसेको बैठकले दाहाललाई पुरस्कृत गर्ने निर्णय गरेको हो। प्रतिष्ठानका सल्लाहकार सन्तोष श्रेष्ठसहित पदाधिकारीहरूको उपस्थितिमा सम्पन्न उक्त बैठकको निर्णयअनुसार, यही साता काठमाडौंमा एक विशेष समारोह आयोजना गरी उनलाई सम्मान गरिनेछ।
नेपाली साहित्य र संगीतको श्रीवृद्धिमा दाहालले पुर्याउनुभएको विशिष्ट योगदानको कदरस्वरूप यो सम्मान दिन लागिएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ। कविता, काव्य, महाकाव्य, उपन्यास र नियात्रालगायत विविध साहित्य-विधामा निरन्तर कलम चलाउँदै आउनुभएका दाहालका सिर्जनामा सामाजिक जीवन, संस्कृति, दर्शन र मानवीय संवेदनाका विविध पक्षहरू प्रष्टसँग झल्किएका छन्।
नेपाली वाङ्मयमा उहाँको सक्रियता प्रकाशित कृतिहरूबाट पनि प्रष्ट हुन्छ। दाहालका ‘श्रद्धाञ्जलि’, ‘हावर्डको चौतारीमा’ र ‘म त बन्दी भएको छु’ (कवितासंग्रह), ‘रश्मी’ (खण्डकाव्य), ‘योद्धा’ (काव्य), ‘श्वेतपत्र’ (महाकाव्य), ‘यात्राको सिँढी’ (नियात्रा), ‘अहोरात्र’ (उपन्यास) तथा ‘सिर्जनामा दृष्टि’ (भूमिकालेखनसंग्रह) जस्ता कृतिहरू प्रकाशित भइसकेका छन्।
उहाँका सिर्जनामाथि गहन साहित्यिक अध्ययन तथा समालोचनाहरू समेत भएका छन्। विशेषगरी ‘नव छायावादको छवि’, ‘खेमनाथ दाहाल: सिर्जना र मूल्यांकन’ तथा ‘समालोचना वृत्तमा खेमनाथ दाहाल’ जस्ता समालोचनात्मक कृतिहरूमा उहाँको साहित्यिक व्यक्तित्व र योगदानको सूक्ष्म विश्लेषण गरिएको पाइन्छ।
साहित्यिक लेखनका अतिरिक्त दाहालले नेपाली संगीत क्षेत्रमा पनि आफ्नो बलियो सिर्जनात्मक उपस्थिति जनाउनुभएको छ। उहाँको ‘श्वेतपत्र’ महाकाव्य र ‘योद्धा’ काव्यमा आधारित रचनाहरूलाई संगीतबद्ध गर्दै ‘जागृति’ नामक गीति एल्बम सार्वजनिक गरिएको छ। यस एल्बममा ‘बुद्धको देश नेपाल’, ‘लालीगुराँसको साटो’, ‘बित्छ बिहान आमाको’, ‘फुल्छ बागमा फूल’ र ‘गाउँछौ अब लौ आमाका गीत’ जस्ता मर्मस्पर्शी गीतहरू समावेश छन्।
यी गीतहरूमध्ये ‘बुद्धको देश नेपाल’, ‘लालीगुराँसको साटो’ र ‘फुल्छ बागमा फूल’मा संगीतकार तथा गायक सन्तोष श्रेष्ठले स्वर दिनुभएको छ। त्यस्तै, ‘बित्छ बिहान आमाको’मा वरिष्ठ गायिका ज्ञानु राणा र ‘गाउँछौ अब लौ आमाका गीत’मा रमेश पाठकको सुमधुर स्वर रहेको छ।
उक्त प्रतिष्ठित पुरस्कार यसअघि संगीतकार सन्तोष श्रेष्ठ र गीतकार डा. उपाध्यायलाई प्रदान गरिसकिएको छ। गायक तथा संगीतकार कन्हैया सिंहले आफ्ना आमा-बुबाको स्मृतिमा स्थापना गर्नुभएको यस पुरस्कारले नेपाली गीतसंगीत क्षेत्रको प्रवर्द्धन गर्नुका साथै स्रष्टाहरूको सिर्जनात्मक योगदानलाई उच्च सम्मान व्यक्त गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
