- आज बिहान ११:४७ को शुभ साइतमा घटस्थापना र जमरा राखेसँगै नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैं विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ।
- नवरात्रभर दुर्गा भवानीका नौ स्वरूपको विशेष पूजा आराधना गरिन्छ र देशभरका शक्तिपीठहरूमा भक्तजनको विशेष भीड लाग्ने गर्दछ।
- यस वर्षको विजया दशमी कात्तिक ४ गते परेको छ, जसको टीका ग्रहण गर्ने उत्तम साइत बिहान १०:२६ बजे तोकिएको छ।
काठमाडौं । नेपालीहरूको प्रमुख चाड बडादशैं आज घटस्थापनासँगै सुरु भएको छ। आज घरघरमा जमरा राखेर दुर्गा भवानीको पूजा आराधना गरिँदै छ।
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले घटस्थापनाको उत्तम साइत बिहान ११ बजेर ४७ मिनेटमा रहेको जनाएको छ। समितिका अध्यक्ष सहप्राध्यापक डा. पुरुषोत्तम भट्टराईका अनुसार आज चित्रा नक्षत्र र वैधृति योग परेकाले तिनको शान्ति गरेर घटस्थापना गर्नुपर्नेछ।
घटस्थापनाका दिन घरको पूजा कोठा वा दशैंघरमा दियो बालेर कलश र गणेश स्थापना गरिन्छ। त्यसपछि बालुवा वा माटो राखिएको ठाउँमा जौ छरेर जमरा राख्ने परम्परा छ। धार्मिक मान्यताअनुसार जौको जमरा दुर्गा भवानीलाई चढाइन्छ। विजया दशमीका दिन टीका र जमरासहित मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने चलन छ।
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका पूर्वअध्यक्ष रामचन्द्र गौतमका अनुसार परम्परागत विधिअनुसार जमरा राख्दा जौको प्रयोग गरिन्छ। कतिपयले गहुँ र मकै पनि रोप्ने गरेकाले यस विषयमा धार्मिक परम्परा र स्थानीय अभ्यासबीच भिन्नता रहेको छ।
नवरात्रमा नौ दुर्गाको पूजा
घटस्थापनादेखि नवमीसम्मका नौ दिनलाई नवरात्र भनिन्छ। यस अवधिमा दुर्गा भवानीका नौ स्वरूपको पूजा आराधना गर्ने परम्परा छ।
नवरात्रको पहिलो दिन शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौँ दिन स्कन्दमाता, छैटौँ दिन कात्यायनी, सातौँ दिन कालरात्रि, आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको पूजा गरिन्छ।
नवरात्रभर दुर्गा सप्तशती, चण्डी र अन्य देवी स्तोत्र पाठ गरिन्छ। यस अवधिमा देशभरका देवी मन्दिर र शक्तिपीठमा भक्तजनको चहलपहल बढ्छ। काठमाडौंका नक्साल भगवती, शोभा भगवती, भद्रकाली र मैतीदेवीलगायतका मन्दिरमा पनि विशेष पूजा आराधना गरिन्छ।
दशैंको सातौँ दिन फूलपाती भित्र्याइन्छ। महाअष्टमी र महानवमीका दिन दुर्गा भवानीको विशेष पूजा गर्ने परम्परा छ। कतिपय स्थानमा धार्मिक विधिअनुसार बलि पूजा पनि गरिन्छ।
कात्तिक ४ गते विजया दशमी
दशैंलाई असत्यमाथि सत्यको विजयको प्रतीकका रूपमा मनाइन्छ। यस पर्वमा परिवारका सदस्य र आफन्त भेला हुने, मान्यजनबाट टीका र जमरा लगाउने तथा आशीर्वाद लिने चलन छ।
यस वर्षको विजया दशमी कात्तिक ४ गते बुधबार परेको छ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार त्यस दिन बिहान ८ बजेर ४९ मिनेटमा देवी विसर्जन र बिहान १० बजेर २६ मिनेटमा टीका लगाउने उत्तम साइत रहेको छ। समितिले टीका लगाउने र लगाइदिने व्यक्ति पश्चिम फर्किनुपर्ने जनाएको छ।
समितिका अनुसार तोकिएको समय टीका लगाउने उत्तम साइत हो। साइतमै टीका लगाउन नसक्नेले विजया दशमीका दिन अन्य समयमा पनि टीका र आशीर्वाद ग्रहण गर्न सक्छन्।
