सारांश
  • सरकारले प्रसिद्ध गायिका आनी छोइङ डोल्मालाई पाँच वर्षका लागि लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्षमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको छ।
  • उनको अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिलाई लुम्बिनीको प्रचारप्रसार, बौद्ध पर्यटन प्रवर्द्धन र समग्र विकासका काममा उपयोग गर्ने सरकारको लक्ष्य छ।
  • संगीत र सामाजिक सेवामा सक्रिय डोल्माले शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा विभिन्न परोपकारी संस्थामार्फत महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आएकी छिन्।
  • गुरुयोजना सम्पन्न गर्ने, सम्पदा जोगाउने र प्रशासनिक दक्षता कायम गर्ने उनको कार्यकालका मुख्य चुनौती र कार्यभार हुनेछन्।

काठमाडौँ । सरकारले प्रसिद्ध गायिका तथा सामाजिक अभियन्ता आनी छोइङ डोल्मालाई लुम्बिनी विकास कोषको उपाध्यक्ष पदमा नियुक्त गरेको छ। शुक्रबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उनलाई पाँच वर्षका लागि कोषको उपाध्यक्षमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले जनाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा परिचित डोल्माको नियुक्तिसँगै कोषले नयाँ नेतृत्व पाएको छ। उनको अनुभव, व्यक्तित्व र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई लुम्बिनीको प्रचारप्रसार, बौद्ध पर्यटन प्रवर्द्धन तथा समग्र विकासका काममा उपयोग गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

विश्वसम्पदा सूचीमा सूचीकृत बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीको संरक्षण, व्यवस्थापन र विकासका साथै प्राचीन तिलौराकोट, देवदह र रामग्रामजस्ता ऐतिहासिक बौद्ध सम्पदाको एकीकृत विकासमा कोषको प्रमुख भूमिका रहँदै आएको छ।

संगीत र सामाजिक सेवामा सक्रिय

आनी छोइङ डोल्मा बौद्ध भजन तथा आध्यात्मिक संगीतका माध्यमबाट विश्वभर परिचित छिन्। १३ वर्षको उमेरमा शिवपुरीस्थित नागी गुम्बा प्रवेश गरेकी उनले गुरु तुल्कु उर्गेन रिन्पोछेको मार्गदर्शनमा बौद्ध साधना तथा परम्परागत धार्मिक गायनको अभ्यास गरेकी थिइन्। सन् १९९७ मा अमेरिकी गिटारवादक स्टिभ टिबेट्ससँगको सहकार्यमा सार्वजनिक भएको सांगीतिक एल्बम ‘छो’ ले उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा स्थापित गराएको थियो।

सांगीतिक यात्राका अलावा उनी सामाजिक सेवामा पनि उत्तिकै सक्रिय छिन्। उनले सन् १९९८ मा आनी (भिक्षुणी) हरूको शिक्षा र कल्याणका लागि ‘नन्स वेलफेयर फाउन्डेसन’ स्थापना गरेकी थिइन्। सोही फाउन्डेसनअन्तर्गत सन् २००० मा ‘आर्यतारा विद्यालय’ सञ्चालनमा ल्याई औपचारिक शिक्षाका साथै बौद्ध धर्मशास्त्रको अध्ययन-अध्यापन गराइँदै आइएको छ।

यसैगरी, सन् २०१० मा स्थापित ‘आरोग्य फाउन्डेसन’ मार्फत उनले मिर्गौला रोगीहरूका लागि सहुलियत दरमा डायलाइसिस सेवा उपलब्ध गराउँदै आएकी छन्।

मुख्य चुनौती र कार्यसम्पादनको आधार

लुम्बिनीको गुरुयोजनाअनुसारका बाँकी काम समयमै सम्पन्न गर्नु, पुरातात्त्विक सम्पदाको मौलिकता जोगाउनु, सरकारी तथा अन्तर्राष्ट्रिय निकायबीच समन्वय कायम गर्नु र उपलब्ध स्रोत-साधनको पारदर्शी एवं प्रभावकारी उपयोग गर्नु नयाँ नेतृत्वका लागि प्रमुख चुनौती हुनेछन्।

डोल्माको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचानले लुम्बिनीमा वैदेशिक सहयोग र पर्यटक आकर्षित गर्न योगदान पुग्ने भए पनि कोषको दैनिक सञ्चालनका लागि प्रशासनिक दक्षता र स्पष्ट कार्ययोजना उत्तिकै आवश्यक देखिन्छ। आगामी दिनमा गुरुयोजनाको कार्यान्वयन, बजेटको सदुपयोग, पूर्वाधार व्यवस्थापन र प्रशासनिक सुधारमा हासिल हुने प्रगतिले नै उनको कार्यकालको सफलता मूल्याङ्कन गर्नेछ।


पूर्ण भारद्वाज
लेखक
पूर्ण भारद्वाज

पूर्ण भारद्वाज काठमाडौंस्थित पत्रकार तथा रिभ्यु नेपालका संवाददाता हुन्। उनी सामाजिक, राजनीतिक तथा समसामयिक विषयका विविध पक्षलाई समेट्दै विभिन्न समकालीन विषयहरूमा लेखन गर्दै आएका छन्। उनीसँग सम्पर्क गर्नका लागि इमेल ठेगाना: [email protected] मार्फत सम्पर्क गर्न सकिन्छ।